Gỉa sử rằng là một tích phân Abel liên quan đến đường cong đại số
cho bởi
, nghĩa là
là một hàm hữu tỷ của
và
là một hàm đại số của
liên quan đến đa thức phức
(
là nghiệm của
và
liên tục theo
), tích phân này hiểu theo nghĩa tích phân đường phức, bởi lý thuyết mặt Riemann, tích phân này xác định sai khác một chu kỳ. Bây giờ cho
là một đa thức phức với hệ số là các hàm hữu tỷ của biến
, vậy với mỗi
đa thức này xác định một đường cong đại số
có bậc
, giả sử thêm là với một
nào đó đường cong
cắt
tại
điểm hữu hạn (
là bậc của
), trong đó các điểm khác nhau sẽ có các hoành độ khác nhau. Khi
thay đổi ta viết
, với
là các giao điểm của hai đường cong
và
, các toạ độ
của
là các hàm hữu tỷ của biến
.
Định lý Abel.-Tổng Abel có dạng
với
và
là các hàm hữu tỷ của biến
.
(Như thế, thay vì xét một tích phân Abel đơn lẻ, Abel đã xét cả họ tích phân và đem cộng chúng lại với nhau, cuối cùng được kết quả thật đơn giản!).
Để chứng minh định lý này chúng ta cần hai bổ đề sau
Bổ đề 1.-Nếu và
là các hàm hữu tỷ của
thì tổng
cũng là hàm hữu tỷ của
. Ở đây dấu “‘” trên ký hiệu tổng nghĩa là trong hạng tử không có
và các
là hàm đại số của
liên quan đến
.
Chứng minh của bổ đề 1. Gỉa sử các là các đa thức đối xứng cơ bản của các
. Vì
và
là các hàm hữu tỷ hai biến và mỗi đa thức đối xứng sẽ biểu diễn được qua các đa thức đối xứng cơ bản nên tổng đầu bài nằm trong
(vì các
là các nghiệm của
khi
cố định).
Bổ đề 2.-Nếu là hàm hữu tỷ của
với hệ số là các hàm hữu tỷ của
thì
là hàm hữu tỷ của
.
Chứng minh của bổ đề 2. Tương tự như chứng minh của bổ đề 1.
Gìơ ta quay lại việc chứng minh định lí Abel.
Chứng minh của định lí (Abel). Gọi là toán tử vi phân toàn phần của một hàm biến
, khi đó ta có
(1). Đặt
thì
và do vậy
, thay vào (1) ta được
(2).
Bây giờ có thể giả sử gần giá trị và
ta có
với
nhưng
với
.
Khi đó Nhớ là chỉ số hạng ứng với
mới xuất hiện ta có
, ở đây
là một hàm hữu tỷ của
theo bổ đề 1, kết hợp với (2) và dùng bổ đề 2 ta có
là một 1-dạng hữu tỷ, định lý được chứng minh bởi các kết quả sơ cấp về tích phân các hàm hữu tỷ.

10 comments
Comments feed for this article
September 6, 2009 at 3:43 am
AG
Cho hỏi là “chu kỳ” là cái gì? Tại sao tích phân này chỉ phụ thuộc các chu kỳ? Chẳng lẽ nó là tích phân đường đa trị?
September 6, 2009 at 9:23 am
trungtuan
Một chút kiến thức về mặt Riemann cần dùng ở đây. Xem như
là bất khả quy thì sẽ có mặt Riemann compact
sao cho
là ảnh của
qua một ánh xạ chỉnh hình. Sử dụng ánh xạ chỉnh hình này thì cái vi phân kia sẽ là vi phân phân hình trên
. Bỏ đi các cực của vi phân đó từ
ta sẽ được mặt Riemann
, theo định lý Cauchy tích phân này chỉ phụ thuộc các
với
và
là vi phân dưới dấu tích phân Abel. Mấy cái số này gọi là chu kỳ.
September 6, 2009 at 9:26 am
trungtuan
Sự tồn tại của mặt Riemann
nói trên là một kết quả nổi tiếng, gọi là “Định lý chuẩn hoá”. Bởi định lý này, theo một nghĩa nào đó mặt Riemann compact và các đường cong đại số là hai đối tượng tương đương. Tôi sẽ giới thiệu định lý này cùng chứng minh của nó trong năm 2009.
September 6, 2009 at 9:28 am
trungtuan
À, tích phân này đúng là tích phân đường đa trị, nó đơn trị nếu miền này đủ tốt để mỗi hai đường nối hai điểm đầu cuối biến thiên liên tục được đến nhau.
September 30, 2009 at 2:34 am
Nguyễn Duy Khánh
Đây là công trình của Abel viết ngày xưa để cạnh tranh với Jacobi đây hả anh Tuân ?
September 30, 2009 at 3:03 am
trungtuan
Anh không biết Khánh ạ.
October 1, 2009 at 12:35 am
Nguyễn Duy Khánh
À,em mới lập nhà mới bên này,anh add em với nhé.Mà không biết em học đến năm mấy thì hiểu hết mấy cái này nhỉ ? Trông mông lung quá
October 5, 2009 at 1:09 am
trungtuan
Đây là Giải tích phức mà chú? Chắc hết năm hai thôi.
October 5, 2009 at 3:03 am
Toán Lý
Hôm nào em sang SP chơi là em alo anh nhé.
October 6, 2009 at 6:31 am
trungtuan
Ừm. Em.