Một miền nguyên được gọi là một miền chính nếu mọi ideal của nó đều là ideal chính, hai ví dụ quan trọng nhất về miền chính là và
với
là một trường. Vì cấu trúc các ideal của một vành thể hiện trong cấu trúc các mô đun trên vành đó nên các mô đun trên vành chính có các tính chất đặc biệt. Bài này tôi sẽ giới thiệu định lý cấu trúc của các mô đun hữu hạn sinh trên một miền chính cùng hai áp dụng của nó vào các nhóm Abel hữu hạn sinh và dạng chuẩn tắc Jordan của một ma trận.
Định lý cơ bản. Cho là một miền chính và
là một mô đun hữu hạn sinh trên
. Khi đó
đẳng cấu với tổng trực tiếp của hữu hạn các mô đun cyclic. Cụ thể hơn
với một số nguyên không âm
và các phần tử khác không
của
, chúng không phải các phần tử đơn vị của
và thoả mãn quan hệ chia hết
.
Tôi sẽ không viết ra một chứng minh ở đây, ai quan tâm đến chứng minh của định lí này có thể tìm trong các giáo trình Đại số đại cương. Gìơ ta đi vào hai áp dụng của định lý này.
Vì là một miền chính và mỗi nhóm Abel cũng là một mô đun trên
theo cách thông thường nên ta có kết quả sau như một hệ quả ngay lập tức của định lý cơ bản
Định lý cơ bản của nhóm Abel hữu hạn sinh. Cho là một nhóm Abel hữu hạn sinh. Khi đó
với các số nguyên
thoả mãn các điều kiện sau
1) và
;
2).
Nếu thì
là hữu hạn và
sẽ được gọi là kiểu của
.
Gìơ cho là không gian véc tơ có chiều bằng
trên trường đóng đại số
. Cố định một ma trận vuông
cấp
với phần tử trong
và gọi
là biến đổi tuyến tính của
ứng với nó. Khi đó
là một mô đun trên
theo cách: Với mỗi đa thức
ta cho
tác động vào
như biến đổi tuyến tính
tác động vào
. Theo định lí cơ bản ta có
là tổng trực tiếp của các
-mô đun có dạng
vì
hữu hạn chiều trên
và các đa thức bất khả quy mô nic trên trường đóng đại số chỉ là các đa thức có dạng
. Gọi
là ảnh của
trong
thì
là một cơ sở của
-không gian véc tơ
, ma trận của
trong cơ sở này cũng là ma trận của biến đổi tuyến tính xác định bởi phép nhân bởi
và nó là một khối Jordan với đường chéo chính toàn là
. Như vậy ta có
Định lý về dạng chuẩn tắc Jordan của ma trận. Cho là một ma trận vuông trên một trường đóng đại số. Khi đó
sẽ đồng dạng với một ma trận đường chéo khối, trong đó mỗi khối là một khối Jordan.

No comments yet
Comments feed for this article